.....(Fabrikada, Değirmende, Tarımsal İşletmede, Mağazada, vb.)

“Ex works”, satıcının tek yükümlülüğünün, malları ticari işletmesinde (veya fabrikasında) alıcının emrine hazır bulundurmak olduğu anlamındadır. Özellikle, aksi bir koşul olmadığı takdirde, malın alıcı tarafından sağlanan bir araca yüklenmesinden sorumlu değildir. Alıcı, bu noktadan itibaren varış yerine değin, malın taşınmasıyla ilgili tüm gider ve risklerin yükümlülüğünü taşır. Bu terim, bu suretle, satıcı için en asgari yükümlülüğü temsil eder.

1. SATICININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ:

1. Satış sözleşmesinin koşullarına uygun biçimde malları teslim etmek.
2. Malı, sözleşme ile saptanan zamanda ve yerde veya söz konusu mallar için alışılmış teslim mahallinde alıcı tarafından sağlanan taşıma aracına yüklenmek üzere alıcının emrine vermek.
3. Malın ambalajlanması gerekiyorsa, gideri kendisine ait olmak üzere malı ambalajlatmak.
4. Malın ne zaman emrine hazır bulundurulacağını, alıcıya makul bir süre içinde bildirmek.
5. Malın ölçme, tartı, sayım ve kalite kontrolü gibi yoklama giderlerini yüklenmek.
6. Malın sözleşmede saptanan süre içinde alıcının emrine hazır bulundurulduğu ana kadar mala ait tüm rizikolarla giderleri, malın sözleşme konusu mal olduğu işaretlenmek, ayrı konmak veya başka bir şekilde ayrımı yapılmış olmak koşuluyla yüklenmek.
7. Alıcı istemde bulunduğu takdirde, gider ve rizikoları alıcıya ait olmak üzere, malın sevk ve/veya menşe memleketince verilen ve malın ihraç ve/veya ithali (ve gerekiyorsa başka bir devletin topraklarından transit olarak geçmesi) için gerekli belgelerin sağlanmasında alıcıya her türlü yardımı yapmak.

1. ALICININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ:

1. Satıcı tarafından emrine hazır bulundurulan malı sözleşmede saptanan zaman ve yerde teslim almak ve sözleşmede belirtildiği şekilde mal bedelini ödemek.
2. Malın sözleşmede saptanan zamanda emrine hazır bulundurulduğu andan itibaren, mala ait tüm riziko ve giderleri, malın sözleşme konusu mal olduğu kesin olarak işaretlenmek, ayrı konmak veya başka bir şekilde ayrımı yapılmış olmak koşuluyla yüklenmek.
3. Malın ihracı ile ilgili tüm muhtemel gümrük vergi ve resimlerini ödemek.
4. Malı teslim almak için zamanında gerekli talimatı satıcıya vermezse, bundan doğacak ek giderlerle sürenin bitiminden itibaren mala ait tüm rizikoları, malın sözleşme konusu mal olduğu kesin olarak işaretlenmek, ayrı konmak veya başka bir şekilde ayrımı yapılmış olmak koşuluyla yüklenmek.
5. Menşe şahadetnamesi, ihraç lisansı giderleriyle, konsolosluk harçları dahil olmak üzere A.7’de sözü edilen belgelerin sağlanması için yapılan tüm gider ve harçları ödemek.

1. SATICININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ:

1. Sözleşme koşullarına uygun biçimde malları teslim etmek.
2. Mal tam bir vagon hamulesi miktarında veya özel tarifeye hak sağlayan ve bir vagona yüklenebilecek yeterli ağırlıkta ise, uygun tip ve boyutta bir vagonu zamanında tutmak, satış sözleşmesinde belirtilen tarihte veya süre içinde, giderleri kendisine ait olmak üzere, malı yüklemek.
3. Malın bir vagon hamulesinden az olması veya özel bir tarifeye hak veren bir vagon hamulesi ağırlığında olmaması halinde ve malın satıcı tarafından vagona yüklenmesinin mecburi bulunmaması şartıyla malı sözleşmede saptanan tarihte veya süre içinde sevk istasyonuna kadar götürmesi de navluna dahil ise, demiryolu idaresi tarafından sağlanan bir araca teslim etmek. Eğer sevk istasyonunu seçmemişse kendisine en uygun gelen istasyonu seçebilir.
4. Aşağıda B.5 maddesinde yer alan hükümlere uygun olarak malın yüklendiği vagonun demiryolu idaresine teslimine değin geçen süre içinde mala ait tüm gider ve rizikoları yüklenmek.
5. Malın ambalajsız olarak sevki ticari teamülden değilse, giderleri kendisine ait olmak üzere malı mutad şekilde ambalajlatmak.
6. Malın yüklenmesi veya demiryolu idaresine teslimi için gerekli (ölçü, tartı, sayım ve kalite kontrolü gibi) yoklama giderlerini ödemek.
7. Malın yüklendiğini veya demiryolu idaresine teslim edildiğini, alıcıya haber vermek.
8. Teamül gerektiriyorsa, giderleri kendisine ait olmak üzere, mutad taşıma belgelerini alıcıya sağlamak.
9. Alıcı istemde bulunduğu takdirde, giderleri alıcıya ait olmak üzere (bkz. B.6) menşe şahadetnamesini alıcıya temin etmek.
10. Alıcı istemde bulunduğu takdirde, giderleri ve rizikosu alıcıya ait olmak üzere, sevk ve/veya menşe memleketince verilen ve malın ihraç ve/veya ithali (ve gerekiyorsa başka bir devletin topraklarından transit olarak geçmesi) için gerekli belgelerin sağlanmasında alıcıya her türlü yardımı yapmak.

1. ALICININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ:

1. Malın gönderilmesi için satıcıya zamanında gerekli talimatı vermek.
2. Malı, yüklendiği veya demiryolu idaresine teslim edildiği andan itibaren teslim almak ve sözleşmede belirtildiği şekilde mal bedelini ödemek.
3. Malın yüklendiği vagonun demiryolu idaresine veya, A.3 maddesinde öngörüldüğü gibi, mal demiryolu idaresine teslim edildiği andan itibaren meydana gelebilecek giderleri yüklenmek.
4. Malın ihracı ile ilgili tüm gümrük vergi ve resimlerini ödemek.
5. Malı teslim almak için zamanında gerekli talimatı satıcıya vermezse, bundan doğacak ek giderlerle sürenin bitiminden itibaren mala ait tüm rizikoları, malın sözleşme konusu mal olduğu kesin olarak işaretlenmek, ayrı konmak veya başka bir şekilde ayrımı yapılmış olmak koşuluyla yüklenmek.
6. Menşe şahadetnamesi giderleri ve konsolosluk harçları dahil olmak üzere, A.9 ve A.10 maddelerinde sözü edilen belgelerin sağlanması için yapılan tüm gider ve harçları ödemek.

.....(yükleme limanı tayin edilmek suretiyle)

1. SATICININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ:

1. Satış sözleşmesinin koşullarına uygun biçimde malları teslim etmek.
2. Kararlaştırılan yükleme limanında, alıcı tarafından saptanan yükleme rıhtımında, sözleşmede öngörülen tarih veya süre içinde, malı gemi bordası doğrultusunda teslim etmek ve bunu alıcıya bildirmek.
3. Alıcının istemi halinde, rizikosu ve gideri ona ait olmak üzere, malın ihracı için gerekli ihraç lisansının veya resmi makamlardan alınması gerekli herhangi bir müsaadenin sağlanmasında alıcıya yardımcı olmak.
4. Malın kararlaştırılan yükleme limanında gemi bordası doğrultusunda fiilen teslimi anına kadar, mala ait tüm giderlerle rizikoları yüklenmek.
5. Malın, ambalajsız gönderilmesi olanaksız ise, giderleri kendisine ait olmak üzere malı ambalajlatmak.
6. Malın, ölçü, tartı, sayım ve kalite kontrolü gibi yoklama giderlerini ödemek.
7. Giderleri alıcıya ait olmak üzere malın menşe şahadetnamesini alıcıya temin etmek.
8. Alıcı istemde bulunduğu takdirde, giderleri ve rizikosu alıcıya ait olmak üzere, sevk ve/veya menşe memleketince verilen ve malın gönderilen memlekete ithali (ve gerekiyorsa başka bir devletin topraklarından transit olarak geçmesi) için gerekli belgelerin (konşimento ve/veya konsolosluk belgeleri dışında) sağlanmasında alıcıya her türlü yardımı yapmak.

1. Satıcıya, malın yükleneceği geminin ismini, yükleme limanını ve gemiye teslim tarihini, bildirmek.
2. Malın, sözleşmede saptanan tarihte yükleme limanında fiilen teslimi anından itibaren, malla ilgili tüm giderlerle meydana gelebilecek rizikolara katlanmak ve sözleşmede belirtildiği biçimde mal bedelini ödemek.
3. Kendisinin tayin ettiği geminin zamanında limana ulaşamamasından doğan ek giderleri yüklenmek.
4. Alıcı malı zamanında teslim almazsa bundan doğan tüm ek giderleri yüklenir.

....(yükleme limanı tayin edilmek suretiyle)

1. SATICININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ:

1. Satış sözleşmesinin koşullarına uygun biçimde malı teslim etmek.
2. Malı, kararlaştırılan yükleme limanında süre içinde tayin edilen gemi bordasına teslim etmek.
3. Giderleri ve rizikosu kendisine ait olmak üzere, malın ihracı için gerekli ihracat lisansını veya diğer resmi müsaadeleri almak.
4. Malın kararlaştırılan yükleme limanında gemi bordasına yüklenmesi için gerekli tüm giderler ile ihracat dolayısıyla ödenmesi gereken harç, resim ve diğer giderler dahil olmak üzere, malın geminin küpeştesini geçtiği ana değin meydana gelebilecek malla ilgili tüm gider ve rizikoları yüklenmek.
5. Malın ambalajsız olarak gemiye yüklenmesi olanaksız ise giderleri kendisine ait olmak üzere malı ambalajlatmak.
6. Malın ölçü, tartı, sayım ve kalite kontrolü gibi yoklama giderlerini ödemek.
7. İstendiğinde giderleri alıcıya ait olmak üzere malın menşe şahadetnamesini sağlayarak alıcıya temin etmek.
8. Alıcı istemde bulunduğu takdirde, giderleri ve rizikosu alıcıya ait olmak üzere, yükleme ve/veya menşe memleketince verilen, malın gönderilen memlekete ithali transit olarak geçmesi için gerekli bir konşimentonun veya bir belgenin sağlanmasında alıcıya her türlü yardımı yapmak.

1. ALICININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ:

1. Giderleri kendisine ait olmak üzere bir gemi kiralamak, satıcıya geminin ismini, yükleme limanını ve malın gemiye teslim edileceği tarihi bildirmek.
2. Malın yükleme limanında, geminin küpeştesinden geçtiği andan itibaren meydana gelecek malla ilgili tüm giderlerle rizikoları yüklenmek ve sözleşmede belirtildiği biçimde mal bedelini ödemek.
3. Tayin ettiği geminin zamanında veya saptanan süre içinde vasıl olmaması veya malı alamaması, bundan doğacak tüm ek giderlerle kararlaştırılan sürenin bitiminden itibaren meydana gelecek mala ait tüm rizikoları, ayrı konmak veya başka bir şekilde ayrımı yapılmış olmak koşuluyla yüklenmek.
4. Geminin ismini zamanında satıcıya bildirmezse sürenin bitiminden itibaren meydana gelecek tüm rizikoları, yüklenmek.
5. Konşimentonun sağlanması için gerekli tüm gider ve harçları ödemek.
6. Konsolosluk belgesiyle menşe şahadetnamesi dahil olmak üzere, A.7 ve A.8 maddelerinde sözü edilen belgelerin sağlanması için gerekli tüm gider ve harçları ödemek.

......(named port of shipment)

.......(varma limanı tayin edilmek suretiyle)

C&F, “Cost and Freight” sözcüklerinin kısaltılmışı olup “Mal bedeli ve Navlun” anlamındadır. Satıcı, gösterilen varma yerine malı gönderebilmek için gerekli tüm giderleri karşılamak zorundadır, ancak malla ilgili tüm yitirme ve hasar rizikolarıyla giderlerde meydana gelebilecek herhangi bir artma yükümlülüğü, mal yükleme limanında geminin küpeştesinden geçtiği andan itibaren satıcıdan alıcıya geçer.

1. SATICININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ:

1. Satış sözleşmesinin koşullarına uygun biçimde malı teslim etmek.
2. Giderleri kendisine ait olmak üzere, malın taşınmasında kullanılan tipte bir gemi ile kararlaştırılan varma limanına taşınması için sözleşme yapmak ve navlun bedeli ile yükleme ve boşaltma limanındaki her türlü giderlerini ödemek.
3. Giderleri kendisine ait olmak üzere, malın ihracı için gerekli ihraç lisansını veya diğer resmi müsaadeleri almak.
4. Malın yükleme limanında geminin küpeştesini geçtiği ana kadar meydana gelecek tüm rizikoları yüklenmek.
5. Alıcıya, malın cirolu konşimentosu ile yüklenen mala ait faturayı göndermek. Konşimentonun akit konusu mallarla ilgili olması, alıcıya yada temsilcisinin emrine teslimini mümkün kalması gereklidir. Böyle bir konşimentonun tam takım “on board (gemi bordasında)”, “shipped (gemiye yüklenmiş)” veya “received for shipment (yüklenmek üzere teslim alınmış)” konşimento olması ve yükleyici şirket tarafından eşyanın fiilen geminin bordasında bulunduğunu doğrulayan, bir tarihi taşıyan bir şerhi içeren teslim alma konşimentosu olması gereklidir.

6. Malın ambalajsız olarak gönderilmesi, ticari teamülden değilse, giderlerini vererek malı ambalajlatmak.
7. Malın tartı, ölçü, sayım ve nitelik kontrolü gibi yoklama giderlerini ödemek.
8. Alıcı istemde bulunduğu takdirde, giderleri ona ait olmak üzere, menşe şahadetnamesi ile konsolosluk faturasını alıcıya temin etmek.
9. Alıcı istemde bulunduğu takdirde, gider ve rizikosu ona ait olmak üzere, yükleme veya menşe memleketince verilen ve malın gönderildiği memlekete ithali transit olarak geçmesi için gerekli belgelerin sağlanmasında alıcıya her türlü yardımı yapmak.

1. ALICININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ:

1. Satış sözleşmesine uygun olmak kaydıyla satıcı tarafından sunulan belgeleri kabul etmek ve mal bedelini ödemek.
2. Varış limanında malları teslim almak ve navlun dışında, malın varma limanına ulaşıncaya kadar denizde taşınması esnasında meydana gelecek tüm giderlerle, navluna dahil bulunmamak kaydıyla, mavuna ve rıhtıma kadar taşıma ücreti dahil boşaltma giderlerini yüklenmek.

3. Malın, yükleme limanında, geminin küpeştesini fiilen geçtiği andan itibaren meydana gelecek malla ilgili tüm rizikoları yüklenmek.
4. Malın yüklenmesi için zamanında talimat vermezse, bundan doğacak ek giderlerle, sürenin bitiminden itibaren meydana gelecek tüm rizikoları, yüklenmek.
5. Menşe şahadetnamesi ile konsolosluk belgelerinin sağlanması için gerekli gider ve harçları ödemek.
6. Yukarıda A.9 maddesinde sözü geçen belgelerin sağlanması için gerekli tüm gider ve harçları ödemek.
7. Malın ithali için veya ithali sırasında ödenmesi gerekli tüm gümrük vergileriyle diğer vergi ve harçları ödemek.
8. Gider ve rizikosu kendisine ait olmak üzere, malın ithali için gerekli ithal lisans veya permisini veya benzeri belgeleri sağlamak.

.....(named port of destnation)

.......(varma limanı tayin edilmek suretiyle)

CIF, “Cost Insurance and Freight” sözcüklerinin kısaltılmışı olup “Mal Bedeli Sigorta ve Navlun” anlamındadır. Bu terim, C&F’in benzeridir, ancak satıcı, malın taşınması esnasında yitirilme veya hasar rizikosuna karşı deniz sigortası sağlamak zorundadır. Satıcı, sigorta şirketiyle bir sözleşme akdederek sigorta primini öder. Bu terim gereğince satıcı, “Freight/Carriage and Insurance Paid to” teriminden farklı olarak, koşullarda sigorta yükümlülüğündedir.

1. SATICININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ:

1. Satış sözleşmesine uygun biçimde malları teslim etmek ve sözleşme gerektiriyorsa, bunu tevsik etmek.
2. Giderleri kendisine ait olmak üzere, malın taşınmasında kullanılan tipte bir gemi ile kararlaştırılan varma limanına taşınması için sözleşme yapmak ve navlun bedeli ile yükleme sırasında ve boşaltma limanındaki her türlü giderlerini ödemek.
3. Giderleri kendisine ait olmak üzere malın ihracı için gerekli ihraç lisansını veya diğer resmi müsaadeleri almak.
4. Sözleşmede öngörülen taşıma risklerine karşı giderleri kendisine ait olmak üzere ve devredilebilir şekilde tanzim edilmiş bir deniz sigorta poliçesi sağlamak. Sigortanın, “FPA” koşullarını içermesi, CIF bedelini %10 fazlasıyla karşılaması ve sözleşmede yazılı para cinsi üzerinden düzenlenmesi gereklidir.

5. Aşağıda B.4 maddesindeki hüküm saklı kalmak üzere, malın, yükleme limanında fiilen geminin küpeştesini geçtiği ana kadar meydana gelecek tüm rizikoları yüklenmek.
6. Giderleri kendisine ait olmak üzere, alıcıya malın cirolu konşimentosu ile fatura ve sigorta poliçesini veya belgelerini veya geçici sigorta ilmühaberini, gecikmesiz göndermek. Konşimentonun sözleşme konusu malları kapsaması ve malın ciro veya başka bir suretle alıcıya veya onun temsilcisinin emrine teslimini mümkün kılması gereklidir. Böyle bir konşimentonun tam takım “on board (gemi bordasında)”, “shipped (gemiye yüklenmiş)” veya “received for shipment (yüklenmek üzere teslim alınmış)” konşimento olması ve gemi şirketi tarafından eşyanın geminin bordasında bulunduğunu doğrulayan teslim alma konşimentosu olması gereklidir.
7. Alıcı istemde bulunduğu takdirde, gider ve rizikosu ona ait olmak üzere menşe şahadetnamesi ile konsoloslukça onaylı faturayı alıcıya temin etmek.
8. Alıcı istemde bulunduğu takdirde, gider ve rizikosu ona ait olmak üzere, bir önceki maddede sözü geçen belgeler dışında, yükleme ve/veya menşe memleketince verilen ve malın gönderildiği memlekete ithali (ve gerekiyorsa, başka bir memleketten transit olarak geçmesi) için gerekli belgelerin sağlanmasında alacıya her türlü yardımı yapmak.

1. ALICININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ:

1. Satış sözleşmesinin koşullarına uygun olmak kaydıyla satıcı tarafından sunulan belgeleri kabul etmek ve sözleşmede öngörüldüğü biçimde mal bedelini ödemek.
2. Varış limanında malları teslim almak ve navlun ve deniz sigortası hariç olmak üzere, malın varma limanına ulaşıncaya kadar denizde taşınması esnasında meydana gelecek tüm giderlerle, navluna dahil olmamak mavuna ve rıhtıma kadar taşıma ücreti dahil, boşaltma giderlerini yüklenmek. Sigorta poliçesi, harp rizikosunu kapsıyorsa, bunun giderini alıcı karşılayacaktır.

3. Malın, yükleme limanında, geminin küpeştesini fiilen geçtiği andan itibaren meydana gelecek malla ilgili tüm rizikoları yüklenmek.
4. Malın yüklenmesi için zamanında talimat vermezse, bundan doğacak ek giderlerle sürenin bitiminden itibaren meydana gelecek tüm rizikoları, yüklenmek.
5. Menşe şahadetnamesi ile konsolosluk belgelerinin sağlanması için gerekli gider ve harçları ödemek.
6. Yukarıda A.9 maddesinde sözü geçen belgelerin sağlanması için gerekli gider ve harçları ödemek.
7. Malın ithali için ödenmesi gerekli tüm gümrük vergileriyle diğer vergi ve resimlerini ödemek.
8. Gider ve rizikosu kendisine ait olmak üzere, malın ithali için gerekli ithal lisans veya permisini ya da benzeri belgeleri sağlamak.

(gümrük vergi ve resimleri ödenmiş olarak ...... liman tayin edilmek suretiyle)

Eğer taraflar satıcının, malın ithali bakımından, gümrük vergi ve resimlerini ödemesini, ancak malın ithali esnasında ödenmesi gereken bazı giderlerin – örneğin katma değer vergisi (VAT) ve/veya buna benzer diğer harçların- hariç tutulmalarını istiyorlarsa, bu hususta bir açıklama şerhi koymaları yarar sağlayacaktır (örneğin: “VAT ve/veya tüm diğer harçlar hariç”).

Delivered at Frontier”, satıcının yükümlülüğünün mal sınıra – ama satış sözleşmesinde belirlenen ülkenin “gümrük sınırı”ndan önceki sınıra- geldiği zaman sona ermesi demektedir.

....(ithal memleketinde varış mahalli tayin edilmek suretiyle)

.....(hareket hava limanı tayin edilmek suretiyle)

Bu terime göre, satıcı, malı çıkış hava limanında havayolu taşıyıcısına teslim etmekle yükümlülüğünü tamamlamış olur. “FOB” deyiminin sözcük anlamı “free on board (gemi bordasında teslim”) olmakla beraber, havayolu taşımacılığında bu anlamda ele almamak gerekir. Bu terimi izleyen hava limanının ismi, satıcı yükümlülüğünün sona erdiği noktayı gösterir.

Satış sözleşmesi düzenlenirken kesin bir yer saptamak mümkün değilse, taraflar, taşıyıcının kendi yükümlülüğüne alabileceği yeri ve bir dizi limanın ismini verebilirler. Malın avarya veya yitirilme rizikoları, geminin küpeştesini geçerken değil, bu teslim anından itibaren satıcıdan alıcıya geçer.

“Carrier (yani taşıyıcı)”; karayolu, demiryolu, havayolu, denizyolu veya taşıyıcılıkla ilgili herhangi bir taşıma kombinasyonu ile bir taşıma sözleşmesi yapılan herhangi bir kişiyi ifade eder. Satıcı bir konşimento, bir taşıma senedi veya taşıyıcı teslim alma ilmühaberi sağlamak zorunda ise böyle tanımlanan bir kişi tarafından verilen bu gibi bir belgeyi sunmakla yükümlülüğünü yerine getirmiş olur.

.....(varış mahalli tayin edilmek suretiyle)

“Frigh/Carriage paid to” (Navlun/Taşıma ücreti ödenmiş olarak teslim) terimi, C&F gibi, satıcının malın kararlaştırılan varış yerine kadar taşınması için gerekli navlun veya taşıma ücretini ödediği anlamındadır. Bununla beraber, malın avarya veya yitirilme rizikoları, aynı zamanda giderlerde meydana gelebilecek artış, geminin küpeştesini geçtiği andan itibaren değil, mal ilk taşıyıcıya teslim edildiği andan itibaren, satıcıdan alıcının yükümlülüğüne geçer. Bu terim, çok modelli, karma taşımalar, konteynerle taşıma veya treyler ve feribotlarla “roll on – roll off” taşıma dahil, her türlü taşıma modelleri için kullanılabilir. Satıcı bir konşimento, bir taşıma senedi veya teslim alma ilmühaberi sağlamak zorunda ise, böyle tanımlanan bir kişi tarafından verilen bu gibi bir belgeyi sunmakla yükümlüğünü erine getirmiş olur.

....(named point of destination)

.....(varış noktası tayin edilmek suretiyle)